اهمیت جوش در سازه های فلزی

با گسترش ساخت و ساز در کشور و استفاده از مصالح نوین ساختمانی، کماکان فولاد به عنوان کاربردی ترین عنصر اسکلت ساختمان و پل ها شناخته می شود که هنوز جاگزین مناسبی برای آن یافت نشده است.

علی رغم استفاده از پیچ و مهره و پرچ در اتصالات سازه های فلزی، حضور جوش و جوشکاری در همه اتصالات سازه مذکور پررنگ است و علاوه بر لازم الاجرا بودن، از ضعیف ترین قسمت های سازه محسوب می گردد.

بررسی سازه های تخریب شده در اثر زلزله نشان می دهد که سهم زیاده از شکست در اتصالات مربوط به جوش است. این درحالی است که با صرف کمترین هزینه در افزایش کیفیت جوشکاری اتصالات، می توان از وقوع فجایع جلوگیری کرد.

دفتر تدوین و ترویج مقررات ملی ساختمان و سازمان ملی استاندارد ایران فعالیتهای زیادی در زمینه چاپ و نشر مقررات و استاندارد ملی انجام داده است. به طور مثال:

–         نشریه ۲۲۸ ساختمان به عنوان آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران.

–        استاندارد ملی ایران به شماره ISO3834 در مورد الزامات کیفی جوشکاری های ذوبی.

–        استاندارد ملی ایران به شماره ISO6666  در مورد جوش پذیریمواد فلزی.

–        استانداردهای ملی ایران به شماره ISO11456 تا ISO11461در مورد آزمون های غیر مخرب جوش کاری.

–        استانداردهای ملی ایران به شماره ISO5817  در مورد محدوده پذیرش عیوب.

–         . . .

حال سوال اینجاست که بدون توجه به استانداردهای لازم الاجرای فوق الذکر، میزان اهمیت مهندسی جوش در مبحث دهم مقررات ملی ساختمان چقدر است؟ چه مواردی به عنوان الزام در نظر گرفته شده است؟ این اصول تا چه اندازه توسط سازندگان، پیمانکاران، بهره برداران و مهندسین ناظر رعایت می گردد؟ در ذیل به گوشه ای از بندهای مقررات ملی ساختمان- مبحث دهم- ویرایش سال ۱۳ اشاره می نماییم:

–        بند ۱۰-۴-۴-۴ مقررات ملی ساختمان در مورد لزوم تهیه دستورالعمل جوشکاری

–        براساس قسمت د بند ۱۰-۴-۴-۴ مقررات ملی ساختمان، انجام آزمایشات غیر مخرب می بایست مطابق جدول ذیل صورت پذیرد:

–        بر اساس بند ۱۰-۳-۳-۲ مقررات ملی ساختمان که مربوط به ضوابط لرزه ای ساختمان های اسکلت فلزی می باشد، در استفاده از الکترودهای جوشکاری باید به مسئله مهمی به نام تست CVN  یا حد چقرمگی فلز جوش ناشی از الکترود توجه ویژه کرد.  بر این اساس استفاده از دسته وسیعی از الکترودهای مورد استفاده در جوشکاری ساختمانهای فلزی مانند ۶۰۱۳ ممنوع بوده و ضروریست مطابق دستورالعمل خاص جوشکاری صورت پذیرد.